{"id":878,"date":"2022-08-22T19:10:51","date_gmt":"2022-08-22T17:10:51","guid":{"rendered":"https:\/\/bioeducator.eu\/?p=878"},"modified":"2022-08-22T19:10:51","modified_gmt":"2022-08-22T17:10:51","slug":"dlaczego-myslenie-nas-tak-meczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bioeducator.eu\/?p=878","title":{"rendered":"Dlaczego my\u015blenie nas tak m\u0119czy?"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

\"Dlaczego<\/figure>
\n

Pracujesz ju\u017c od wielu godzin. Niby tylko siedzisz, popijasz herbatki, podjadasz przek\u0105ski przy biurku. \u00a0Mimo to zaczynasz czu\u0107 zm\u0119czenie por\u00f3wnywalne z tym po przebiegni\u0119ciu maratonu. „Czy to mo\u017cliwe, \u017ce my\u015blenie tak mnie m\u0119czy?” Masz nadziej\u0119, \u017ce to tylko znu\u017cenie, spadek ci\u015bnienia… i robisz sobie mocn\u0105 kaw\u0119 w nadziei, \u017ce obudzi ona Tw\u00f3j m\u00f3zg. Ci\u015bnienie podnosi si\u0119 na chwil\u0119, ale podejmowanie decyzji przychodzi z coraz wi\u0119kszym trudem. Podpisujesz jaki\u015b dokument bez przeanalizowania jego tre\u015bci, byle tylko mie\u0107 to ju\u017c z g\u0142owy. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Dlaczego wysi\u0142ek umys\u0142owy powoduje zm\u0119czenie cia\u0142a mimo, \u017ce mi\u0119snie nie wykonuj\u0105 prawie \u017cadnej pracy?<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Toksyczna substancja, kt\u00f3ra gromadzi si\u0119 w m\u00f3zgu.<\/h2>\n\n\n\n

Naukowcy postanowili przyjrze\u0107 si\u0119 tej sprawie bli\u017cej aby odpowiedzie\u0107 na pytanie dlaczego my\u015blenie nas tak m\u0119czy. W sierpniowym numerze Current Biology<\/a> mo\u017cemy przeczyta\u0107 o wynikach ich wnikliwych bada\u0144. Okazuje si\u0119, \u017ce za stan zm\u0119czenia odpowiedzialny jest glutaminian\/ glutamina- substancja, kt\u00f3ra w trakcie intensywnej pracy umys\u0142owej gromadzi si\u0119 w synapsach. Synapsy s\u0105 niewielkimi przestrzeniami pomi\u0119dzy wypustkami kom\u00f3rek nerwowych i odpowiadaj\u0105 za przep\u0142yw impuls\u00f3w pomi\u0119dzy neuronami. Okazuje si\u0119 zatem, \u017ce to nie spadek glukozy, kt\u00f3ry przez lata \u201eobwiniano\u201d za stan zm\u0119czenia umys\u0142owego, ale nagromadzenie glutaminianu wywo\u0142uje stan, kt\u00f3ry zmusza nas do odpoczynku i regeneracji.<\/p>\n\n\n\n

Kora przedczo\u0142owa<\/h2>\n\n\n\n
\"Glutaminian<\/figure>
\n

Naukowcy, szukaj\u0105c odpowiedzi na pytanie dlaczego my\u015blenie nas tak m\u0119czy, analizowali zmiany w obszarze bocznym kory przedczo\u0142owej zachodz\u0105ce w trakcie wysi\u0142ku umys\u0142owego. Nie bez przyczyny wybrano ten obszar m\u00f3zgu, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie w nim zachodz\u0105 procesy poznawcze. To kora przedczo\u0142owa odpowiada mi\u0119dzy innymi za procesy zwi\u0105zane z zapami\u0119tywaniem, podejmowaniem decyzji i kontrol\u0105 emocji. Jest ona elementem tak zwanego \u201em\u00f3zgu ssaczego\u201d, kt\u00f3ry umo\u017cliwi\u0142 nam wej\u015bcie na wy\u017cszy poziom ewolucyjny. Je\u017celi obszar ten nie dzia\u0142a prawid\u0142owo, bo np. jest wyczerpany, do \u201egry\u201d wchodzi tak zwany \u201em\u00f3zg gadzi\u201d. Nazw\u0105 t\u0105 okre\u015blamy starsze ewolucyjnie obszary m\u00f3zgu, kt\u00f3re ka\u017c\u0105 kierowa\u0107 si\u0119 instynktem bez g\u0142\u0119bszej analizy sytuacji. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

My\u015blenie naprawd\u0119 m\u0119czy.<\/h2>\n\n\n\n

Badaniu poddano dwie grupy ludzi, kt\u00f3rzy w tym samym czasie wykonywali zadania o r\u00f3\u017cnym poziomie trudno\u015bci intelektualnej. Podczas, gdy cz\u0142onkowie jednej z nich musieli intensywnie pracowa\u0107 umys\u0142owo, druga grupa wykonywa\u0142a mniej anga\u017cuj\u0105ce m\u00f3zg wyzwania. Ka\u017cdy uczestnik zosta\u0142 przebadany za pomoc\u0105 spektroskopii rezonansu magnetycznego (MRS) w celu monitorowania chemii m\u00f3zgu w ci\u0105gu dnia pracy. Tak jak przewidywano, uczestnicy wykonuj\u0105cy trudniejsze zadania byli bardziej zm\u0119czeni. Zaobserwowano u nich symptomy w postaci mi\u0119dzy innymi zw\u0119\u017cenia \u017arenic, ale r\u00f3wnie\u017c byli oni bardziej sk\u0142onni do podejmowania pochopnych decyzji przynosz\u0105cych gratyfikacj\u0119 kr\u00f3tkoterminow\u0105. W odr\u00f3\u017cnieniu do grupy, kt\u00f3ra wykonywa\u0142a mniej m\u0119cz\u0105ce umys\u0142owo zadania. Jej uczestnicy byli w stanie podj\u0105\u0107 wysi\u0142ek g\u0142\u0119bszego przeanalizowania sytuacji, dzi\u0119ki czemu podejmowali decyzje nie przynosz\u0105ce gratyfikacji od razu, ale daj\u0105ce wi\u0119ksze korzy\u015bci w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce u os\u00f3b z grupy bardziej zm\u0119czonej w przestrzeniach mi\u0119dzykom\u00f3rkowych obszaru bocznego kory przedczo\u0142owej zgromadzi\u0142o si\u0119 znacznie wi\u0119cej glutaminianu ni\u017c u uczestnik\u00f3w b\u0119d\u0105cych w drugiej grupie.<\/p>\n\n\n\n

Jak pozby\u0107 si\u0119 tej toksycznej substancji?<\/h2>\n\n\n\n

Odkrycie to wydaje si\u0119 bardziej logiczne ni\u017c hipoteza dotycz\u0105ca spadku glukozy jako przyczyny zm\u0119czenia. Gdyby chodzi\u0142o tylko o cukier, nie musieliby\u015bmy nigdy odpoczywa\u0107. Wystarczy\u0142oby tylko dostarcza\u0107 tego sk\u0142adnika w postaci s\u0142odyczy, s\u0142odkich napoj\u00f3w i pracowa\u0107 nieprzerwanie. Niestety doskonale wiemy, \u017ce tak to nie dzia\u0142a. Glukoza i kawa pobudzaj\u0105 nas na chwil\u0119, ale \u017cadna substancja nie jest w stanie zast\u0105pi\u0107 regeneracji w postaci snu. Wiemy, ze glutaminian metabolizowany jest podczas spoczynku. Je\u017celi zatem zale\u017cy nam na jak najlepszych wynikach, nie mo\u017cemy zapomina\u0107 o tym jak\u017ce wa\u017cnym elemencie naszego funkcjonowania. Nie jest znany lepszy spos\u00f3b na pozbycie si\u0119 glutaminianu z synaps nerwowych ni\u017c sen. Mo\u017ce zatem przyzwolenie na drzemk\u0119 w pracy przynios\u0142oby wi\u0119cej korzy\u015bci ni\u017c nowy ekspres do kawy i automat ze s\u0142odkimi przek\u0105skami.<\/p>\n\n\n\n

\r\n