{"id":607,"date":"2022-05-10T22:57:21","date_gmt":"2022-05-10T20:57:21","guid":{"rendered":"https:\/\/bioeducator.eu\/?page_id=607"},"modified":"2026-01-30T14:53:12","modified_gmt":"2026-01-30T13:53:12","slug":"organizacja-pracowni-in-vitro","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bioeducator.eu\/?page_id=607","title":{"rendered":"Organizacja pracowni in vitro.<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n

Hodowle kom\u00f3rek i tkanek to szczeg\u00f3lny typ eksperyment\u00f3w. Do ich prowadzenia potrzebne jest zapewnienie specjalnych warunk\u00f3w. Projektuj\u0105c pracowni\u0119 in vitro nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 nast\u0119puj\u0105ce aspekty: bezpiecze\u0144stwo operatora, ochron\u0119 materia\u0142u oraz zapobieganie zanieczyszczeniu \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszym pytaniem, jakie nale\u017cy zada\u0107 sobie przed przyst\u0105pieniem do projektowania pracowni in vitro brzmi: jakie organizmy, czy te\u017c kom\u00f3rki jakich organizm\u00f3w zamierzamy hodowa\u0107. Wymogi dla warunk\u00f3w, jakie nale\u017cy zapewni\u0107 podczas pracy z poszczeg\u00f3lnymi typami organizm\u00f3w s\u0105 \u015bci\u015ble okre\u015blone za pomoc\u0105 klasyfikacji BSL. BSL to skr\u00f3t od \u201eBiosafety Level\u201d,<\/strong> czyli poziom bezpiecze\u0144stwa biologicznego<\/strong>.<\/a> Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 4 klasy BSL. Przegl\u0105d wszystkich poziom\u00f3w bezpiecze\u0144stwa biologicznego znajduje si\u0119 tutaj<\/strong>.<\/a> W poni\u017cszym artykule skupimy si\u0119 na BSL-2, gdy\u017c jest on wystarczaj\u0105cy dla wi\u0119kszo\u015bci laboratori\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Od czego zacz\u0105\u0107? Jak zaplanowa\u0107 organizacj\u0119 pracowni in vitro aby spe\u0142nia\u0142a ona okre\u015blone wymogi?<\/h2>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 spraw\u0105 na pocz\u0105tek jest okre\u015blenie rodzaju organizm\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119dziemy hodowa\u0107. Dla ka\u017cdego organizmu powinien by\u0107 okre\u015blony poziom bezpiecze\u0144stwa biologicznego. Warunki pracy nale\u017cy dostosowa\u0107 do organizmu z najwy\u017cszego poziomu bezpiecze\u0144stwa biologicznego. Czyli, je\u017celi w naszym laboratorium mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 pr\u00f3bki zawieraj\u0105ce np. Mycobacterium tuberculosis, powinno ono spe\u0142nia\u0107 wymogi dla BSL-3 mimo, \u017ce na co dzie\u0144 pracujemy z organizmami z ni\u017cszych poziom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n

Najcz\u0119\u015bciej w laboratoriach badawczo- naukowych pracuje si\u0119 z  organizmami maksymalnie z BSL-2. Przyk\u0142ady takich organizm\u00f3w to np. wirus HIV jak r\u00f3wnie\u017c wirusy zapalenia w\u0105troby typu A, B lub C.  Nale\u017c\u0105 do nich r\u00f3wnie\u017c  Plasmodium falciparum i Toxoplasma gondii, a nawet priony takie jak vCJD , kt\u00f3re cz\u0119sto jednak badane s\u0105 w laboratoriach wy\u017cszej klasy. Organizmy zaklasyfikowane jako BSL-2 stanowi\u0105 umiarkowane zagro\u017cenie zar\u00f3wno dla operatora, jak r\u00f3wnie\u017c \u015brodowiska.<\/p>\n<\/div>

\"Bakterie<\/figure><\/div>\n\n\n\n

O\u015brodk\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych warunki BSL-3 i BSL-4 jest mniej, ale to do nich kierowane s\u0105 pr\u00f3bki zawieraj\u0105ce materia\u0142 powy\u017cej BSL-2.<\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r pomieszczenia<\/h2>\n\n\n\n

Ju\u017c na etapie wyboru pomieszczenia, warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 jego nas\u0142onecznienie. Je\u017celi jest to mo\u017cliwe, idealna jest ekspozycja p\u00f3\u0142nocna. W innym przypadku nale\u017cy zastosowa\u0107 folie przyciemniaj\u0105ce lub inny system ograniczaj\u0105cy dost\u0119p promieni s\u0142onecznych do laboratorium.<\/p>\n\n\n\n

Dost\u0119p do laboratorium<\/h2>\n\n\n\n

Do pomieszczenia powinny prowadzi\u0107 samozamykaj\u0105ce si\u0119 drzwi. Stanowi\u0105 one barier\u0119 mechaniczn\u0105 zmniejszaj\u0105c\u0105 ryzyko przypadkowego wydostania si\u0119 materia\u0142u zaka\u017anego poza laboratorium. Mimo i\u017c nie jest wymagane ograniczenie dost\u0119pu i monitorowanie przep\u0142ywu personelu, pracownicy powinni bezwzgl\u0119dnie zosta\u0107 przeszkoleni przed rozpocz\u0119ciem pracy. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c przebywanie os\u00f3b nieprzeszkolonych w pracowni stanowi zagro\u017cenie dla ich zdrowia oraz podnosi ryzyko kontaminacji materia\u0142u oraz zanieczyszczenia \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

Wyposa\u017cenie<\/h2>\n\n\n\n

Procedury wymagaj\u0105 zachowania szczeg\u00f3lnej higieny przez personel laboratorium. W pomieszczeniu w pobli\u017cu wyj\u015bcia powinna znajdowa\u0107 si\u0119 umywalka oraz stanowisko do dezynfekcji r\u0105k. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zamontowa\u0107 tzw. oczop\u0142uczk\u0119, czyli stanowisko do przemywania oczu.<\/p>\n\n\n\n

Sterylno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
\"Sterylno\u015b\u0107<\/figure>
\n

Jednorazowe akcesoria laboratoryjne u\u017cywane podczas pracy z materia\u0142em zaka\u017anym oraz wszelkie materia\u0142y maj\u0105ce z nim styczno\u015b\u0107 musz\u0105 zosta\u0107 umieszczone w specjalnych, szczelnie zamykanych pojemnikach i zutylizowane przez wyspecjalizowana firm\u0119. Akcesoria wielorazowego u\u017cytku nale\u017cy dezynfekowa\u0107 w autoklawie. Wymagane jest aby autoklaw znajdowa\u0142 si\u0119 wewn\u0105trz pracowni in vitro. Aby zachowa\u0107 sterylno\u015b\u0107, trzeba regularnie dezynfekowa\u0107 wszelkie powierzchnie. Musz\u0105 one zatem by\u0107 odporne na dzia\u0142anie \u015brodk\u00f3w dezynfekcyjnych. Warto wzi\u0105\u0107 to pod uwag\u0119 podczas projektowania pomieszczenia.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Komora laminarna<\/h2>\n\n\n\n

Niezb\u0119dnym elementem wyposa\u017cenia pracowni in vitro BSL-2 jest komora lamina minimum klasy II. Nale\u017cy w niej wykonywa\u0107 wszelkie procedury, kt\u00f3re mog\u0105 generowa\u0107 aerozole, czy rozpryski. Zadanie komory tej klasy polega na zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa zar\u00f3wno operatorowi, jak r\u00f3wnie\u017c na ochronie materia\u0142u przed kontaminacj\u0105. Stanowi ona te\u017c barier\u0119 bezpiecze\u0144stwa dla otoczenia i \u015brodowiska. Do tego celu niezb\u0119dnymi elementami wyposa\u017cenia s\u0105: wymuszony obieg powietrza zapewniony przez wentylator\/wentylatory oraz filtry HEPA. Ponadto operatora od materia\u0142u oddziela rozsuwana szyba.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"Komora<\/figure>\n\n\n\n
\"Komora<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u015arodki ochrony osobistej<\/h2>\n\n\n\n

Wymagane s\u0105 standardowe \u015brodki ochrony osobistej jak fartuch ochronny, r\u0119kawice jednorazowe. W przypadku pracy z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyst\u0105pienia rozprysk\u00f3w, czy powstania aerozoli, opr\u00f3cz korzystania z komory laminarnej, nale\u017cy zastosowa\u0107 ochron\u0119 dr\u00f3g oddechowych w postaci maski ochronnej oraz okulary ochronne.<\/p>\n\n\n

\n
\"Zasady<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przede wszystkim uwa\u017cno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Bez wzgl\u0119du na wyposa\u017cenie i zastosowane \u015brodki ostro\u017cno\u015bci, kluczowe jest \u015bcis\u0142e stosowanie si\u0119 personelu do procedur i uwa\u017cno\u015b\u0107. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce odpowiadamy nie tylko za swoje bezpiecze\u0144stwo, ale r\u00f3wnie\u017c za bezpiecze\u0144stwo pozosta\u0142ego personelu i \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. https:\/\/www.aftermath.com\/content\/biohazard-safety-levels\/<\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. https:\/\/www.cdc.gov\/labs\/pdf\/SF__19_308133-A_BMBL6_00-BOOK-WEB-final-3.pdf<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. https:\/\/www.blocktechnology.eu\/<\/a><\/li>\n\n\n\n
  4. https:\/\/www.aphl.org\/programs\/preparedness\/Smallpox\/pdf\/the-1-2-3s-of-biosafety-levels.pdf<\/a><\/li>\n\n\n\n
  5. https:\/\/www.cdc.gov\/labs\/BMBL.html<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n